Ең маңыздысы қысқаша
Жақын адаммен әңгімені неден бастау керек?
Жақыныңыздың жағдайы туралы нақты байқағаныңызды айтып, сабырлы сұрақтан бастаңыз. Жауабын тыңдап, қолыңыздан келетін келесі қадамды ұсыныңыз: маманның байланысын табу немесе кездесуге сұрақтар дайындау. Бір әңгіме емделуге келісіммен аяқталуға міндетті емес. Қандай қолдау көрсете алатыныңызды алдын ала анықтап, өз шаршауыңыз бен қауіпсіздігіңізді ескеріңіз. Жақыныңыз сөйлесуге дайын болмаса, өз уайымыңыз бен шекараңызды маманмен бөлек талқылай аласыз.
Әңгіме алдында не дайындау керек
- Бөгде адамдарсыз сабырлы сөйлесуге болатын уақыт пен орынды таңдаңыз.
- Бір-екі нақты байқағаныңызды болжамнан ажыратып жазыңыз.
- Не туралы сұрағыңыз келетінін шешіп, жауапты тыңдауға уақыт қалдырыңыз.
- Өзіңізге зиян келтірмей қандай көмек ұсына алатыныңызды анықтаңыз.
- Дайын емдеу жоспарын емес, келесі қадамның бір нұсқасын дайындаңыз.
Өзіңіз көрген нәрсе туралы айтыңыз
Жалпылама «сен бәрін бүлдірдің» деудің орнына нақты оқиғаны және өз реакцияңызды сипаттап көріңіз: «Болған жағдайдан кейін алаңдап жүрмін, қалай көмектесуге болатынын түсінгім келеді». Бұл — әр отбасыға ортақ сценарий емес, тұжырымдаудың мысалы.
Талқылау қысқа болуы немесе бірден жауап бермеуі мүмкін. Барлық сұрақты бір әңгімеде шешудің қажеті жоқ. Оған қайта оралу мүмкіндігін сақтау және өзіңізге қандай қолдау қажет екенін түсіну маңызды.
Отбасының қолдауы жалғыз жауапты болуды білдірмейді
SAMHSA жақындардың қолдауы кәсіби көмекке жүгінуге көмектесуі мүмкін екенін атап өтеді. Сонымен бірге туыстардың өздеріне де қолдау қажет болуы мүмкін.
- Өз уайымыңызды кіммен талқылай алатыныңызды ойланыңыз.
- Жеке шекараларыңыз және қолжетімді көмек түрлері туралы сұрақтарды жазып алыңыз.
- Қолдау көрсету ниетін өз бетінше диагноз қойып, емдеуге тырысудан ажыратыңыз.
Өз шекараңызды қорқытпай қалай белгілеуге болады
Шекара өз әрекетіңіз бен мүмкіндігіңізді сипаттайды. Оны өз атыңыздан айтуға болады: «Кеңеске сұрақтар жазуға көмектесе аламын, бірақ түні бойы байланыста бола алмаймын». Бұл — әр отбасына жарайтын ереже емес, талқылауға арналған мысал.
Ұйқы, жұмыс, қарым-қатынас және демалыс үшін не қажет екенін бөлек жазыңыз. Келісімдер үнемі жанжалға әкелсе, осы жағдайларды өз кеңесіңізде талқылаңыз. Қорқыту немесе зорлық болғанда, өз қауіпсіздігіңізге қатер төндіріп көндіруге тырыспаңыз.
Кеңес кезінде өзіңіз туралы айтуға болады
Туыстың жүгінуі — жағдайды өз көзқарасымен сипаттау мүмкіндігі. Қорқынышты, шаршауды, қарым-қатынас қиындықтарын және көмектен не күтетініңізді талқылауға болады.
Кездесу алдында оның кімге арналғанын нақтылаңыз: сізге, адамның өзіне немесе бірлесіп қатысуға ма? Бұл әңгіменің мақсатын келісуге және бір міндетті екіншісімен алмастырмауға көмектеседі.
- Жақыныма диагноз қоймай, болып жатқан жағдайды қалай сипаттаймын?
- Қандай қолдау ұсына аламын және мүмкіндігімнің шегі қайда?
- Әңгімелер қайталанып, жанжалға әкелсе не істеу керек?
- Шаршауымды жеңуге қандай келесі қадам көмектесе алады?
Қажетінен артық жеке ақпарат бермеңіз
Құжаттарды немесе жеке өмір туралы егжей-тегжейлі мәліметтерді жібермес бұрын ақпаратқа кім қол жеткізетінін және оның не үшін қажет екенін нақтылаңыз. Туыспен қарым-қатынас шарттарын және пациент туралы мәлімет беру ережелерін клиникамен бөлек талқылаған жөн.
Сайтта медициналық құжаттарды жіберу нысаны жоқ. Алғашқы өтініш үшін телефон немесе WhatsApp пайдаланып, маманға мәлімет қажет болса, оны қауіпсіз жеткізу жолын нақтылаңыз.
Орындалатын бір келесі қадамды таңдаңыз
Бұл сұрақтарды дайындау, маманның расталған байланыс деректерін іздеу немесе өзіңізге қолдау алу үшін бөлек жүгіну болуы мүмкін. Жоспар басқа адам үшін ұзақ бағдарламаны таңдаудан басталуға міндетті емес.
Сұрақтар мен жауаптар
Жақын адамсыз жүгінуге бола ма?
Өз жағдайыңыз бен қажеттіліктеріңізді талқылаудан бастай аласыз. Бұл басқа адамға сырттай диагноз қоюды білдірмейді.
Әңгіме сәтсіз болса, не істеу керек?
Сұрақтарыңыз бен уайымыңызды маманмен бөлек талқылауға болады. Бір әңгімені қолдауға жүгінудің жалғыз мүмкіндігі деп санауға болмайды.
Көмекті қысымсыз қалай ұсынуға болады?
Адамды қазір не алаңдататынын және қандай қолдау пайдалы болатынын сұраңыз. Байланыстарды табуды немесе сұрақтарды бірге құрастыруды ұсынуға болады. Ұсынысты бағдарламаны дереу таңдауды талап етуге айналдырмай, жауап беруге мүмкіндік беріңіз.
Үнемі байланыста болуға уәде беру керек пе?
Тек орындай алатын нәрсеге уәде беріңіз. Сөйлесуге ыңғайлы уақыт пен қолыңыздан келетін көмекті талқылаңыз. Демалыс пен өзіңізге қолдау қажеттілігі де маңызды.
Туысқанның әңгімесі бойынша диагноз қоюға бола ма?
Әңгіме байқаған жағдайды сипаттауға көмектеседі, бірақ адамның өзін маман бағалауын алмастырмайды. Жеке кездесуде туысқан өз жағдайын, қарым-қатынасты және келесі қадамдарды талқылай алады.
Ақпарат көздері
- SAMHSASAMHSA: отбасында әңгімені қалай бастау керек
Сабырлы талқылау, адамға көңіл бөлу және жүгінуін қолдау.
- SAMHSAHelping Families Cope with Mental Health and Substance Use Disorders
Қолдауға жүгіну және жақындардың қатысуы.
Материал қалай дайындалған
Материал кәсіби және мемлекеттік дереккөздер негізінде дайындалған. Жалпы ақпарат маманмен әңгімеге дайындалуға көмектеседі.
