Ең маңыздысы қысқаша
Кодтаудың тиімділігін бір санмен бағалауға бола ма?
Тиімділік пен қауіпсіздікті бағалау үшін «кодтау» атауының өзі жеткіліксіз. Нақты араласуды, қандай нәтиже зерттелгенін және адамдар қанша уақыт бақыланғанын білу керек. Бір тәсілдің пайдасы туралы деректерді атауы ұқсас басқа ұсынысқа автоматты түрде көшіруге болмайды. Жеке шектеулер медициналық бағалаудан кейін талқыланады. Бір емшара алкогольге тәуелділік кезіндегі толық көмек жоспарын сипаттамайды: нәтижені қалай бағалайтынын және одан кейін не көзделгенін алдын ала түсіну маңызды.
Дереккөз: NIAAA
Алдымен қандай араласу ұсынылатынын нақтылаңыз
Әдісті түсінікті сөздермен сипаттауды сұраңыз: не істеу көзделеді, қандай мақсатпен және қандай негізде. «Заманауи» немесе «күшті кодтау» деген сөздер бұл сипаттаманы алмастырмайды. Тәсілдердің жалпы шолуы бөлек мақалада берілген.
Нақты нені нәтиже деп санайды
Емшараның аяқталуы мен алкоголь қолданудың ұзақ мерзімді өзгеруі — әртүрлі нәтижелер. Зерттеу деректерін келтіргенде нақты не өлшенгенін анықтау маңызды: алкоголь қолдану, оған байланысты мәселелер, емге қатысу немесе басқа көрсеткіш. Бағалау мерзімі де маңызды.
Нәтиже немен салыстырылғанын, зерттеуге кімдер енгізілгенін және қатысушылар басқа көмек алған-алмағанын нақтылаңыз. Мұндай контекстсіз пайыз ұсынысты бағалауға мүмкіндік бермейді және жеке кепілге айналмайды.
Дереккөз: NIAAA: алкогольге тәуелділікті емдеудің дәлелді тәсілдері
Көмек нәтижесі неге байланысты болуы мүмкін
NIAAA емнің адамның қажеттіліктеріне, соның ішінде дене және психикалық денсаулығына және қажетті қолдауға сәйкестігін бағалауды ұсынады. Көмектің мазмұны, ұйымдастырылуы және жоспарды қайта қарау мүмкіндігі маңызды. Сондықтан қызмет атауының бірдей болуы әр адамның жағдайы бірдей екенін білдірмейді.
Ем кезіндегі қиындықтарды тек «ерік күшімен» түсіндіруге болмайды. Қандай қажеттіліктер назардан тыс қалғанын және қандай қосымша көмек қажет болуы мүмкін екенін талқылау маңызды.
Дереккөз: NIAAA: бағдарлама таңдаудағы сұрақтар
Тиімділік туралы мәлімдемені қалай тексеруге болады
Бұлар — ұсынысқа қойылатын сұрақтар, әдісті өз бетінше қауіпсіз деп тану тәсілі емес. «Бұлай бұрыннан жасайды» деген жауап немесе жеке пікір тексерілетін негіздемені алмастырмайды.
| Ұсыныстағы тұжырым | Нені нақтылау керек |
|---|---|
| «Тиімділігі жоғары» | Қандай араласу зерттелген, қандай нәтиже және қандай кезең ішінде? |
| «Барлығына жарайды» | Жеке шектеулер мен баламалар қалай бағаланады? |
| «Жанама әсері жоқ» | Қандай жағымсыз реакциялар зерттелген және бақылау қалай ұйымдастырылған? |
| «Бір емшара жеткілікті» | Қандай нәтиже уәде етіледі және көмекті жалғастыру қажет болса, не көзделген? |
Шектеулер, қарсы көрсетілімдер және жанама әсерлер — әртүрлі ұғымдар
Әдіс көрсетілмеген «кодтауға қарсы көрсетілімдердің» жалпы тізімі жаңылыстыруы мүмкін. Бір нұсқаға қатысты шектеу адамға көмектің басқа түрлері қолжетімсіз дегенді білдірмейді.
| Ұғым | Нені ажырату маңызды |
|---|---|
| Дәлелдердің шектеулері | Зерттеу нені тұжырымдауға мүмкіндік береді және не белгісіз болып қалады |
| Қарсы көрсетілімдер | Нақты араласуды қолдануға болмайтын жағдайлар |
| Жанама әсерлер | Нақты араласуға байланысты жағымсыз әсерлер |
| Жеткіліксіз нәтиже | Көмек мақсаты күтілген деңгейде орындалмады; бұл жанама реакциямен бірдей емес |
Нақты әдіске қатысты қандай қауіптер талқыланады
Маманмен белгілі жағымсыз әсерлерді, жеке шектеулерді және бақылау тәртібін талқылаңыз. Аурулар, қабылданатын құралдар, бұрынғы реакциялар және маңызды болуы мүмкін басқа жағдайлар туралы айтыңыз. Араласу танысыңызға көмектескені үшін ғана сізге қолайлы деп санауға болмайды.
Дәрілік көмек ұсынылса, нақты ескертулер мен қарсы көрсетілімдер нақты құрал және қолдану тәсілі үшін тексеріледі. Мұнда дәрілер тізімі немесе сызбалар берілмейді. Араласудың әсерін алкоголь ішіп тексермеңіз.
Араласудан кейінгі жаңа шағымдар бағалауды қажет етеді: пайда болу уақытына қарап себебін өз бетінше анықтау мүмкін емес. Жағдай ауыр немесе тез нашарлап бара жатса, өтінімге жауап күтпей, шұғыл медициналық көмек қажет.
Дереккөз: NIH: дәрігер қабылдауына дайындық
Пікірлер медициналық бағалауды неге алмастырмайды
Пікірде нақты араласу, бастапқы жағдай, көрсетілген басқа көмек және бақылау ұзақтығы көбіне белгісіз. Сондықтан жеке оқиға кеңеске арналған сұрақты ойға салуы мүмкін, бірақ нәтиженің себебін дәлелдемейді және сіздің қаупіңізді анықтамайды.
Оң пікір пайдаға кепіл болмайды, ал теріс пікір барлық тәсілді бірдей тиімсіз деп жариялауға негіз бермейді. Нақты ұсыныстар мен тексерілетін деректерді салыстыру қажет.
Араласу жалпы көмек жоспарымен қалай байланысты
Нәтижені кім және қашан бағалайтынын, қандай қолдау көзделгенін және қиындықтар туындаса жоспарды қалай қайта қарау керегін алдын ала талқылаңыз. NIAAA алкоголь қолдануға қайта оралуды адамды кінәлауға негіз емес, көмекті өзгерту қажеттілігін бағалауға себеп деп қарастырады.
Дереккөз: NIAAA: бағдарлама таңдаудағы сұрақтар
Шешім алдында маманға қойылатын сұрақтар
- Нақты не ұсынылады және ол қандай міндетті шешеді?
- Күтілетін пайданы қандай деректер растайды?
- Менің жағдайымда қандай қауіптер мен шектеулер маңызды?
- Қандай баламаларды талқылауға болады?
- Нәтиже қалай бағаланады және сұрақтар болса кіммен байланысу керек?
Дереккөз: NIAAA: бағдарлама таңдаудағы сұрақтар
Сұрақтар мен жауаптар
Барлығына ең қауіпсіз әдісті атауға бола ма?
Нақты араласу мен адамды бағалаусыз мұндай қорытынды негізсіз. Қауіпсіздік әдіс пен жеке жағдайға қатысты талқыланады.
Табыстың жоғары пайызы маған кепіл бола ма?
Жоқ. Тіпті дұрыс деректер белгілі бір топқа, нәтижеге және бақылау мерзіміне қатысты. Олар әр адамға бірдей нәтиже уәде етпейді.
Бір нұсқаға қарсы көрсетілім болса, көмек алу мүмкін емес пе?
Жоқ. Нақты араласуға қатысты шектеу — бүкіл көмектен өз бетінше бас тартуға емес, басқа тәсілдерді маманмен талқылауға себеп.
Жанама әсерлердің болмауы тиімділікті дәлелдей ме?
Жоқ. Пайда мен жағымсыз әсерлер — бағалаудың әртүрлі жақтары. Нәтиже алдын ала талқыланған мақсатпен және бақылау мерзімімен салыстырылады.
Ақпарат көздері
- NIAAARecommend Evidence-Based Treatment: Know the Options
Психологиялық және дәрілік тәсілдер, өзара көмек және бақылау деңгейлері.
- NIAAATen Questions for Alcohol Treatment Programs
Алкогольге байланысты мәселелер үшін: топтың біліктілігі, көмектің мақсаты мен құрамы, кейінгі қолдау және шығындар.
- NIHHow To Prepare for a Doctor's Appointment
Сұрақтар тізімі, жағдай тарихы, дәрілер және бар медициналық мәліметтер. Бұл қабылдауға жалпы дайындық, тәуелділікті емдеу хаттамасы емес.
Материал қалай дайындалған
Материал кәсіби және мемлекеттік дереккөздер негізінде дайындалған. Жалпы ақпарат маманмен әңгімеге дайындалуға көмектеседі.
